Gói và vận chuyển tranh đồng làm quà: bốn lớp, năm câu hỏi và lúc trao tay

Tranh đồng làm quà có một đặc điểm mà quà khác không có: nó nặng, cứng, mặt dễ xước, và thường có khung kính. Chọn được bức ưng rồi thì phần còn lại — gói, chở, trao — mới là chỗ hay hỏng việc.

Bài này nói phần đó: đóng gói thế nào, gửi đi xa cần hỏi gì, và mấy tình huống thực tế lúc trao tay.

Biết trước ba con số

• Cân nặng cả khung — quyết định một người bê được hay phải hai người.
• Kích thước phủ bì — đo cả khung chứ không đo riêng phần tranh.
• Độ dày — tranh đồng có phần chạm nổi, gói sát quá là tì vào chỗ nhô lên.
• Hỏi người bán ba số này trước khi chốt, nhất là khi định gửi xe khách hoặc chuyển phát.
• Đo cả cửa và thang máy nơi sẽ mang tới, nếu là bức lớn.

Gói: bốn lớp theo thứ tự

1. Lớp trong cùng mềm và sạch, áp trực tiếp lên mặt tranh — giấy mềm hoặc vải, không dùng giấy in có mực.
2. Lớp đệm bọc kín, dày hơn ở bốn góc vì góc là chỗ va đầu tiên.
3. Tấm cứng hai mặt — bìa cứng hoặc ván mỏng, chống uốn khi bê.
4. Thùng ngoài vừa khít, chèn kín khe để tranh không chạy trong thùng.
5. Dán nhãn "hàng dễ vỡ" và ghi mặt nào là mặt trên, kèm mũi tên.

Vật liệu gói: cái nào nên, cái nào tránh

• Nên: vải mềm sạch, giấy không mực, xốp khí, bìa carton nhiều lớp, dây đai bản rộng.
• Tránh: báo cũ áp thẳng lên mặt tranh, mực in dễ để lại vết.
• Tránh băng dính dán trực tiếp lên bề mặt — gỡ ra là kéo theo lớp phủ.
• Tránh dây nhỏ buộc căng, nó cắt hằn vào cạnh khung.
• Thùng đã dùng nhiều lần thì mềm, không còn chịu được hàng nặng.

Có kính thì gói khác

• Dán băng dính hình chữ X lên mặt kính để nếu vỡ thì mảnh không văng.
• Không tì vật cứng lên chính giữa mặt kính khi xếp chồng.
• Dựng đứng khi vận chuyển, đừng nằm ngang có vật đè lên.
• Nếu gửi xa mà kính lớn thì hỏi người bán xem có gửi riêng phần kính hoặc thay bằng tấm nhựa trong không.
• Nhận hàng thì mở ra kiểm ngay trước khi ký nhận, nếu bên vận chuyển cho phép.

Gửi đi xa: hỏi trước năm điều

1. Đơn vị vận chuyển có nhận hàng dễ vỡ không, và nhận với điều kiện gì.
2. Khai giá trị hàng thế nào, phí bao nhiêu, bồi thường tối đa bao nhiêu.
3. Có yêu cầu đóng gói riêng hay gói thêm khung gỗ không.
4. Thời gian dự kiến, và hàng sẽ qua mấy lần trung chuyển.
5. Người nhận phải làm gì khi nhận — kiểm trước khi ký hay ký rồi mới mở.
6. Chụp ảnh toàn bộ quá trình gói và chụp kiện hàng lúc gửi, đây là bằng chứng nếu có chuyện.

Bê vác cho đúng cách

• Bê hai tay ở hai cạnh bên, đừng cầm mép trên của khung — mộng khung có thể bung.
• Không xách bằng dây treo phía sau, dây đó chỉ chịu tải khi treo yên một chỗ.
• Bức lớn thì hai người, mỗi người một đầu, đi chậm và nói rõ khi đổi hướng.
• Đặt xuống thì dựng lên vật mềm, không dựng thẳng xuống nền gạch.
• Nâng bằng chân chứ không cong lưng — chuyện tưởng thừa nhưng đây là lúc người ta hay bị đau lưng.
• Dọn sạch lối đi trước khi bê, vấp ngã lúc tay bận là tình huống nguy hiểm.

Chở bằng xe nhà

• Dựng đứng, tựa vào ghế, chèn hai bên cho khỏi đổ.
• Đừng để trong cốp xe đóng kín dưới nắng nhiều giờ.
• Chở xe máy thì chỉ hợp bức nhỏ, và phải buộc chắc — đây cũng là chuyện an toàn giao thông.
• Có người phụ khi bê xuống, phần lớn hư hỏng xảy ra ở đoạn bê vác.
• Đường xóc thì đi chậm, rung liên tục làm lỏng ốc khung.

Thời tiết và độ ẩm

• Đừng gói khi bề mặt còn ẩm — hơi nước bị bọc kín nhiều ngày là chuyện không hay với kim loại.
• Gửi vào mùa mưa thì thêm một lớp chống nước ngoài cùng.
• Để hàng vừa nhận từ ngoài lạnh vào nhà nghỉ một lúc rồi mới mở, tránh hơi nước ngưng trên mặt.
• Không cất tạm trong nhà tắm hay gara ẩm.
• Trang này có bài riêng về bảo dưỡng tranh đồng — đọc để biết lớp màu nào là đẹp tự nhiên, chỗ nào là hỏng thật.

Gói lại để cất lâu ngày

1. Lau khô hoàn toàn trước khi gói, và đừng lau bằng khăn ẩm rồi gói ngay.
2. Không bọc kín bằng túi ni lông — hơi ẩm bị giữ lại bên trong.
3. Dùng vải hoặc giấy mềm thoáng, rồi đặt trong hộp ở nơi khô mát.
4. Dựng đứng và có vách ngăn nếu cất nhiều bức cùng chỗ.
5. Ghi nhãn ngoài hộp: bức gì, kích thước, ngày cất.
6. Mở ra xem vài tháng một lần, phát hiện sớm thì việc xử lý nhỏ hơn nhiều.

Lúc trao tay

1. Nói trước với người nhận về cân nặng nếu là bức lớn, để họ chuẩn bị chỗ.
2. Trao kèm thông tin: chất liệu, kích thước, mua ở đâu, cách lau chùi.
3. Kèm bộ treo phù hợp nếu có, vì treo sai là tai nạn thật.
4. Đừng ép người nhận treo ngay — nhà họ có thể chưa có chỗ hợp.
5. Nếu là quà cho cơ quan thì hỏi trước người phụ trách, tránh cảnh không ai biết cất ở đâu.

Khi bức tranh tới nơi bị hỏng

• Chụp ảnh nguyên trạng kiện hàng trước khi bóc hết lớp gói.
• Giữ lại toàn bộ vật liệu đóng gói, bên vận chuyển thường yêu cầu.
• Báo ngay trong thời hạn quy định của đơn vị vận chuyển — để lâu là mất quyền khiếu nại.
• Liên hệ cả người bán, nhiều nơi hỗ trợ dù lỗi không thuộc về họ.
• Đừng tự sửa trước khi hai bên xem, sửa rồi thì khó chứng minh.

Đặt giao đúng dịp

• Cộng thêm vài ngày dự phòng — hàng nặng dễ chậm hơn hàng thường.
• Dịp lễ thì mọi tuyến đều quá tải, đặt sớm hơn bình thường một tuần.
• Hỏi có giao tận tay người nhận không, hay chỉ giao tới điểm nhận.
• Người nhận phải có mặt — hàng nặng thường không gửi lại hàng xóm được.
• Báo trước cho người nhận giờ dự kiến, thay vì để họ bất ngờ.
• Đặt làm riêng thì cộng cả thời gian chế tác, bài về đặt làm riêng trên trang này nói kỹ.

Mua ở xa thì nên hỏi thêm

• Người bán có gói đúng cách không, hỏi xem họ gói thế nào.
• Có nhận đổi trả khi hàng không như mô tả không, và ai chịu phí chiều về.
• Xin ảnh chụp đúng bức sẽ gửi, không phải ảnh mẫu.
• Xin video quay chậm quanh bức — chi tiết chạm lộ rõ hơn ảnh tĩnh nhiều.
• Trang này có bài riêng về đọc ảnh và video của người bán, và về nhận biết hàng kém.

Ba việc không hoãn

• Chuyện sức khoẻ thì đi khám.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.
• Hạn giấy tờ, hợp đồng thì theo hạn.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.