Treo tranh đồng theo loại tường: nhận ra tường gì và chọn nở vít nào

Tranh đồng nặng. Treo sai phụ kiện thì không phải chuyện thẩm mỹ mà là chuyện rơi vào đầu người đi qua. Mà chọn phụ kiện thì phụ thuộc vào một thứ nhiều người không biết: tường nhà mình làm bằng gì.

Bài này nói cách nhận ra loại tường, chọn nở vít cho đúng, và mấy chỗ tuyệt đối không khoan.

Nhận ra loại tường trong một phút

• Gõ nhẹ bằng đốt ngón tay: tiếng vang rỗng là vách nhẹ, tiếng đặc chắc là gạch hoặc bê tông.
• Khoan thử một lỗ nhỏ ở chỗ khuất và xem mạt rơi ra: bột trắng mịn là thạch cao, bột đỏ là gạch, bột xám lẫn sạn là bê tông.
• Mũi khoan ăn rất nhanh rồi hẫng — đó là vách thạch cao có khoảng rỗng phía sau.
• Cứng ngắc, khoan chậm, nóng mũi — bê tông, và cần mũi chuyên dụng.
• Không chắc thì hỏi chủ nhà hoặc thợ, đừng đoán rồi treo đồ nặng.

Mỗi loại tường một kiểu phụ kiện

1. Tường gạch đặc và bê tông: nở nhựa hoặc nở sắt kèm vít, khoan đúng cỡ mũi ghi trên bao bì.
2. Gạch rỗng: nở loại bung ra phía sau, vì nở thường sẽ xoay tròn trong lỗ.
3. Vách thạch cao: phải dùng nở chuyên cho thạch cao, hoặc bắt vào khung xương phía sau.
4. Đóng đinh thẳng vào thạch cao chỉ chịu được đồ rất nhẹ — tranh đồng thì không.
5. Đọc tải trọng ghi trên bao bì và trừ hao, đừng treo đúng mức tối đa.

Tìm khung xương sau vách thạch cao

• Khung xương thường cách nhau đều đặn — tìm được một cây là đoán được cây kế.
• Gõ dọc tường: chỗ tiếng đặc hơn là chỗ có xương.
• Nam châm nhỏ rà tường hút vào vít bắt tấm, đó là mẹo rẻ tiền mà hiệu quả.
• Máy dò cầm tay thì nhanh hơn, giá không cao.
• Bắt vào xương là cách chắc nhất cho đồ nặng trên vách nhẹ.

Dụng cụ tối thiểu

• Máy khoan có chế độ búa nếu tường gạch hoặc bê tông; khoan thường không ăn nổi.
• Mũi khoan đúng loại: mũi tường khác mũi gỗ khác mũi kim loại — dùng nhầm là cháy mũi.
• Thước, bút chì, thước thuỷ nhỏ để canh ngang.
• Băng dính giấy dán lên tường trước khi khoan cho mũi khỏi trượt và bụi bớt rơi.
• Kính bảo hộ — mạt bắn vào mắt là tai nạn hay gặp nhất khi khoan trên cao.
• Túi hoặc tờ giấy hứng bụi ngay dưới lỗ khoan, dọn nhanh hơn nhiều.

Canh vị trí trước khi khoan

1. Cắt giấy đúng cỡ tranh rồi dán thử lên tường, lùi ra xa nhìn.
2. Để một hai ngày rồi quyết nếu là bức lớn và đắt.
3. Đánh dấu bằng bút chì nhẹ, và kiểm lại bằng thước thuỷ trước khi khoan.
4. Đo từ trần xuống thay vì từ sàn lên nếu sàn không phẳng.
5. Nhờ người giữ tranh lên tường để nhìn thật trước khi chốt.

Chỗ tuyệt đối không khoan

1. Thẳng trên và thẳng dưới ổ điện, công tắc — dây thường đi theo phương dọc từ đó.
2. Vùng ngang nối giữa hai ổ điện trên cùng một bức tường.
3. Quanh khu bếp và nhà tắm, nơi có ống nước trong tường.
4. Không có bản vẽ thì dùng máy dò, và khoan nông từng chút một.
5. Trang này có bài riêng về chụp ảnh đường ống trước khi che kín tường — nếu nhà bạn từng sửa, bộ ảnh đó là vàng.

Treo đồ nặng: mấy nguyên tắc

• Hai điểm treo tốt hơn một, cân lực và giữ tranh không xoay.
• Dùng thanh ngang bắt vào tường rồi móc tranh lên là cách chắc cho tranh rất nặng.
• Kiểm dây treo phía sau tranh — dây yếu thì nở vít chắc cũng vô ích.
• Kéo thử bằng lực tay sau khi treo, trước khi bỏ đi làm việc khác.
• Đừng treo nặng ngay trên giường, sofa, chỗ trẻ chơi — đây là nguyên tắc không đổi.

Treo nhiều bức thành cụm

• Bày hết ra sàn trước và sắp thử, chụp ảnh lại rồi mới treo.
• Giữ khoảng cách giữa các bức đều nhau — mắt nhận ra ngay chỗ lệch.
• Lấy một đường chuẩn chung: cùng mép trên, cùng mép dưới, hoặc cùng tâm.
• Treo bức nặng nhất trước, rồi căn các bức còn lại theo nó.
• Cụm nhiều bức nặng cộng lại rất lớn — tính tổng tải trên cùng một mảng tường.

Nhà thuê thì làm sao

1. Hỏi chủ nhà trước khi khoan, và hỏi bằng tin nhắn để có lưu lại.
2. Móc dán chịu được đồ nhẹ — đọc kỹ tải trọng, và nhớ rằng tường ẩm làm keo bung.
3. Giá đứng tự chịu lực hoặc kệ dựa tường là cách không đụng tường.
4. Nếu khoan thì giữ lại nở vít, ngày trả nhà trám lại cho gọn.
5. Chụp ảnh tường trước khi treo, phòng khi có tranh luận lúc trả nhà.

Tường ngoài trời và tường ẩm

• Tường tiếp xúc mưa nắng thì phụ kiện phải chống gỉ, vít thường sẽ mục dần.
• Lỗ khoan trên tường ngoài nên trám kín quanh nở để nước không theo lỗ vào trong.
• Mảng tường từng ẩm mốc thì lớp vữa yếu, nở bám kém — xử ẩm trước rồi mới treo.
• Nhà gần biển ăn mòn nhanh hơn hẳn, kiểm định kỳ ngắn hơn.
• Tranh đồng treo ngoài trời còn phải tính chuyện bảo dưỡng — trang này có bài riêng.

Gỡ xuống và trám lại

1. Có người đỡ khi hạ, đừng một mình với bức nặng.
2. Vặn vít ra trước, rồi rút nở bằng kìm hoặc đóng lút vào trong.
3. Trám bằng bột trét, chờ khô rồi chà phẳng và sơn dặm.
4. Giữ lại chút sơn cùng màu từ lần sơn trước, dặm sẽ khớp màu hơn.
5. Chụp ảnh tường sau khi trám nếu là nhà thuê.

Sau khi treo

• Kiểm lại sau một tuần — nở vít lỏng thì lỏng ngay trong mấy ngày đầu.
• Kiểm mỗi vài tháng với tranh nặng, nhất là tường hay rung vì cửa đóng mạnh.
• Nghe tiếng lạ, thấy vết nứt quanh lỗ thì hạ xuống ngay rồi tính lại.
• Lau bụi mép trên khung luôn thể mỗi lần kiểm.
• Trang này có bài riêng về treo cho vừa mắt và về chiếu sáng cho tranh.

Khi nào gọi thợ

1. Tranh quá nặng để một người giữ trong lúc bắt vít.
2. Tường không rõ kết cấu, hoặc là tường chung với nhà bên.
3. Nghi có dây điện hoặc ống nước ở vùng cần khoan.
4. Trần hoặc vị trí cao cần giàn giáo — đây là chuyện an toàn, không phải tiết kiệm.
5. Chung cư có quy định về khoan thì hỏi ban quản lý trước.

Ba việc không hoãn

• Chuyện sức khoẻ thì đi khám — bị vật nặng rơi vào người thì đi khám, đừng tự đánh giá.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.
• Hạn giấy tờ, hợp đồng thuê thì theo hạn.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.